mysql یا MariaDB: بررسی جامع دیتابیس ها

دیتابیس چیست؟

پایگاه های داده که به دیتابیس نیز شناخته می شوند در روند توسعه وب سایت، نقش اساسی مدیریت و ذخیره داده ها را بر عهده می گیرند. اصلی ترین وظیفه محول شده به پایگاه های داده، دسترسی، مدیریت و به روز رسانی اطلاعات مورد نظر در شبکه است. این داده ها ممکن است به صورت عدد، بایت، متن و ... باشند که برای دخیره سازی و کار با آن ها به مقداری آموزش حرفه ای نیاز خواهید داشت.

هر دیتابیس از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟

هر پایگاه داده ای که تا به حال نام آن را در این حوزه شنیده اید، قسمت های مختلفی دارد که به طور کلی به موارد زیر تقسیم می شود:

1. سخت افزار مانند کامپیوتر، هارد، دیسک و ...
2. نرم افزار شامل نرم افزار پایگاه داده، اپلیکیشن دسترسی، نرم افزار شبکه و ...
3. داده ها مانند اعداد، متن حروف، تصاویر و ... 
4. زبان برنامه نویسی برای ایجاد، حذف و اصلاح داده ها
5. رویه ها برای تعیین قوانین استفاده از DBMS

MySQL چیست؟

MySQL یک پایگاه داده رابطه ای (RDBMS) است که در سال 1995 برای اولین بار در اختیار کاربران قرار گرفت. این دیتابیس منبع باز، در زبان های C++/C توسعه یافته و ریشه در SQL یا زبان پرس و جو ساختار یافته دارد. دیتابیس MySQL به کاربران خود اجازه می دهد تا بتوانند با استفاده از جداول به راحتی داده های خود را کنترل کنند و از طرفی سازگاری این دیتابیس با سیستم هایی مانند سرورهای وب آپاچی، توزیع های لینوکس از جمله اوبونتو، Wordpress و ... موجب محبوبیت بیشتر آن در میان کاربران شده است.

کاربردهای دیتابیس MySQL

1. سیستم های حسابداری و مالی
2. برنامه های موبایلی
3. سیستم های سرور
4. سیستم های آماری و تحلیلی
5. سیستم های تجارت الکترونیک مانند Magento ،Shopify و WooCommerce

MariaDB چیست؟

MariaDB یک Fork از دیتابیس MySQL است که از طرف جمعی از توسعه دهندگان RDBMS برای حفظ ساختار و ویژگی های MySQL و ارائه خدمات پیشرفته تر در خصوص امنیت و عملکرد MySQL در سال 2009 ساخته شده است. برخلاف نگرانی هایی که برای از دست رفتن محبوبیت دیتابیس MySQL در نتیجه ساخت و انتشار MariaDB رخ داد، این دو دیتابیس رقیب یکدیگر شدند و هنوز هم طرفداران خود را حفظ کرده اند. این پایگاه داده از CMSها پشتیبانی می کند و همانند MySQL با phpMyAdmin سازگار است.

کاربردهای دیتابیس MariaDB

1. سیستم های ثبت گزارش و تحلیل
2. انبار داده های بزرگ
3. مدیریت سیستم هایی در سطح سازمانی
4. تجارت های الکترونیکی در مقیاس بزرگ

اصلی ترین شباهت های MySQL با MariaDB

شباهت های بسیاری در ویژگی های این دو پایگاه مدیریت داده وجود دارد که دانستن این تیترها کمک بزرگی در انتخاب مناسب ترین دیتابیس به شما خواهد کرد:

1- هسته مشترک

همان طور که پیش تر در تعریف دیتابیس MariaDB نیز آمد، این فناوری یک Fork از MySQL است و به همین دلیل یک پایگاه کد منشا دارند. از این رو این موضوع موجب اشتراک گذاری در اغلب ویژگی های دو دیتابیس مذکور می شود. به طور خلاصه هدف اعلام شده از انتشار MariaDB تلاش برای قابلیت همکاری و حفظ سازگاری با دیتابیس MySQL در نظر گرفته شده است.

2- منبع باز بودن

هر دو نمونه از دیتابیس های محبوب به کاربران خود اجازه دسترسی به تغییر و توزیع کدهای خود را می دهند و به صورت منبع باز در اختیار آن ها هستند. این ویژگی مشترک می تواند موجب صرفه جویی در هزینه و زمان توسعه پروژه های شما شود.

3- پشتیبانی از SQL

از دیگر ویژگی های مشترک میان این دو دیتابیس استفاده همزمان آن ها از SQL برای Querying ،Manipulating و مدیریت داده ها در پایگاه داده رابطه ای است. 

4- استفاده از دیتابیس رابطه ای

برای سازماندهی داده ها به شکل جداول با ردیف و ستون، دیتابیس های MySQL و MariaDB یک راه حل پایگاه داده مبتنی بر پایگاه داده رابطه ای ارائه می کنند و پشتیبان روابط محدودیت های کلید اولیه و خارجی هستند.

5- یکپارچگی و نمایه سازی داده ها

در مکانیسم های سازگاری داده ها مانند Constraints، انواع داده ها و محرک ها شباهت های زیادی بین MySQL و MariaDB وجود دارد که می تواند مورد نظر شما را از یک دیتابیس بی نظیر پاسخ دهد. همچنین هر دو مورد از Index برای بهبود عملکرد در Query استفاده می کنند که در حین انجام وظایف به طور کامل مشهود است.

6- اقدامات امنیتی مشابه

تمام ویژگی های امنیتی پایه در دیتابیس های MySQL و MariaDB یکسان است که شامل مواردی مانند رمزگذاری، مکانیسم های کنترل دسترسی مبتنی بر نقش (RBAC)، پشتیبانی از SSL/TLS، احراز هویت و مجوز کاربر می شود. 

7- پشتیبان گیری و دسترسی یکسان

از دیگر شباهت های این دو دیتابیس نحوه تکثیر داده ها، پشتیبان گیری و کنترل دسترسی آن ها می باشد. با استفاده از این ویژگی های داخلی دسترسی بالا و تحمل خطا در هر دو پایگاه داده به صورت قابل توجه ای کاربرپسند است.

اساسی ترین تفاوت های MySQL با MariaDB

در نقطه مقابل موارد بالا برخی تفاوت های کلیدی وجود دارد که نتیجه نهایی شما در مورد انتخاب دیتابیس مناسب را تعیین می کنند. بنابراین اطلاع از این 6 جنبه اصلی تفاوت بسیار ضروری و حائز اهمیت است.

1- موتور های ذخیره سازی متفاوت

از اصلی ترین اختلاف های MariaDB و MySQL در موتورهای ذخیره سازی آن ها است که MariaDB تعداد موتورهای بیشتری نسبت به MySQL ارائه می کند. موتورهای ذخیره سازی MariaDB شامل موارد زیر می باشد:

1. موتور ذخیره سازی Aria برای عملکرد Read-Heavy Scenarios می باشد.
2. ColumnStore مختص ویژگی تجزیه و تحلیل داده است.
3. InnoDB یک موتور ذخیره سازی برای خواندن و نوشتن ترکیبی است که در MySQL نیز وجود دارد.
4. MyISAM از فضاهای ذخیره سازی مشترک با MySQL است که برای داده Reading با توان بالا طراحی شده است.
5. موتور ذخیره سازی MyRocks با ACID سازگار است و مناسب بارهای کاری سنگین می باشد.
6. Spider یک موتور برای MariaDB Enterprise Server است که داده های جدولی شما را کنترل خواهد کرد.
7. موتور ذخیره S3 برای عملیات ابری تنظیم شده و به صورت Read-Only فعالیت می کند.

2- نحوه تجزیه و تحلیل 

راه حل تجزیه و تحلیل اختصاصی که دیتابیس MariaDB ارائه می دهد ColumnStore نام دارد که این نحوه پردازش مختص مجموعه داده های بزرگ است. در مقابل MySQL فقط شامل یک راه حل تحلیل داخلی معادل می شود که در این صورت یک برنده واضح برای این گزینه وجود دارد و آن هم MariaDB است.

3- Thread Pooling

از دیگر تفاوت های دو دیتابیس MariaDB و MySQL در این بررسی جامع می توان به مدیریت بیش از 200000 اتصال به صورت همزمان اشاره کرد. این مزیت موجب پشتیبانی از برنامه های مقیاس پذیر در حالت Heavy Concurrency می گردد که در MySQL دیده نمی شود. برخلاف این موضوع MySQL فقط شامل یک پلاگین Thread Pool را در نسخه سازمانی خود است و محدودیت ظرفیتی خاص خودش را دارد.

4- JSON Data Handling

هر دو مورد از دیتابیس های نام برده شده از پایگاه داده ای سبک RDBMS که رابطه ای نیز نامیده می شود هستند، اما در اصل نحوه ذخیره داده های JSON بسیار متفاوت است. دیتابیس MariaDB از رشته ذخیره و در مقابل MySQL از ذخیره سازی اشیاء باینری کمک می گیرد. همچنین از دیگر اختلافات موجود در این زمینه تعداد توابع JSON بیشتر در دیتابیس MariaDB نسبت به MySQL است.

5- سطح دسترسی متفاوت

برنده این تیتر از مقایسه دیتابیس های محبوب دنیا MySQL است! زیرا MySQL گزینه های دسترسی زیادی در زمینه MySQL Cluster و group replication ارائه می کند و راه های زیادی در تضمین افزونگی داده ها و تحمل خطا داده های شما در نظر گرفته است. به طوری که MariaDB حتی با وجود ارائه راه های دسترسی سطح بالا Galera Cluster نتواسته در معیار دسترسی به داده ها حرفی برای گفتن داشته باشد.

6- احراز هویت و رمزگذاری

بی شک از مهم ترین مزیت های یک دیتابیس امنیت است که امتیاز این ویژگی را نیز MySQL دریافت کرده است، زیرا افزایش امنیت رمز عبور حساب در MySQL برخلاف MariaDB به صورت پیش فرض موجود بوده و نیازی به انجام کارهای اضافه نخواهید داشت. پس باید در نظر داشته باشید که به هنگام استفاده از MariaDB باید این مزیت را به صورت دستی وارد کنید تا از خطرات احتمالی در امان بمانید. 

کدام دیتابیس برای ما مناسب تر است؟

قطعاً پس از مطالعه مفاهیم و نکات مشترک و تفاوت های این دو دیتابیس بی نظیر یک دید کلی از آنچه که می خواهید را دارید، اما ممکن است هنوز هم در انتخاب مناسب ترین پایگاه داده برای مدیریت اطلاعات کسب و کار خود دچار تردید شده باشید. پس برای بررسی این که کدام دیتابیس با معیارهای شما هم خوانی دارد به 3 فاکتور مهم زیر دقت کنید!

1- مجوزهای موجود در دیتابیس

هر دو دیتابیس با مجوز GPL در دسترس هستند ولی تفاوت در این است که MySQL برای برخی دسترسی های شخصی آزاد  نیز قابلیت هایی در نظر گرفته اما دیتابیس MariaDB به صورت کامل تحت کنترل GPL می باشد. دومین موضوع مهم در مجوزهای موجود این است که اگر می خواهید بدون عمومی کردن کد منبع تحت مجوز GPL را در MySQL توزیع کنید باید از نسخه خصوصی MySQL Enterprise استفاده کنید.

2- برنامه های مطابق با دیتابیس

حتماً شنیده اید که دیتابیس MariaDB قابلیت کنترل های شگفت انگیزی را در داده های نوع NoSQL در نظر گرفته است. این مزیت موجب عملکرد عالی این پایگاه داده در اطلاعات حجیم و بزرگ با Query های عالی می شود و کاربران از آن برای برنامه های مدرن و پیشرفته بهره می برند. در مقابل اگر از دسته شرکت هایی هستید که به سیستم های قدیمی پایبندید MySQL گزینه سازگارتری برای شما خواهد بود.

3- سرعت و عملکرد دیتابیس

برآورده شدن انتظارات شما از سرعت و عملکرد یک دیتابیس هر چه که باشد به لطف گزینه های مقیاس پذیری بهینه و چندین تکنیک بهینه سازی، مانند نمایه سازی کارآمد، بهینه سازی جستجو پیشرفته و پردازش سریع داده ها در MariaDB عملکرد بهتری دارد. به همین دلیل است که بسیاری از طرفدارن حوزه برنامه نویسی و توسعه MariaDB را یک پیشتاز در این عرصه می خوانند.

سخن آخر

طبق آنچه که در این مقاله مطالعه کردید، هر کدام از دیتابیس های MySQL و MariaDB ویژگی ها و قابلیت های قانع کننده ای را به کاربران خود ارائه می کنند و شما باید تعیین کنید که کدام دیتابیس به بهترین وجه با نیازهای شما مطابقت دارد. شما چه انتظارات دیگری از یک دیتابیس عالی دارید؟ تجربیات خودتان از کارآیی MySQL و MariaDB را با ما به اشتراک بگذارید. قطعاً از نظرات علمی شما در این عنوان جامع استقبال خواهیم کرد.